ABC van de fotografie

Woordenlijst Fotografische begrippen:

ADC
Analoog - Digitaal Converter. Dit is een algemenere naam voor iets wat een analoog signaal (bijvoorbeeld licht) naar een digitaal signaal kan omzetten. In een digitale camera is dit een beeldsensor.
AE
Auto Exposure, of in het Nederlands automatische belichting. Vrijwel alle nieuwe camera's hebben dit systeem. Hierdoor wordt de juiste combinatie van belichtingstijd en diafragma gekozen.
AF
Auto Focus, zie ook de omschrijving daar...
APS
APS, Advanced Photo System, is in 1996 ge?ntroduceerd door een aantal bedrijven waaronder Kodak, Fujifilm, Minolta, Nikon en Canon. Behalve de foto, wordt er extra informatie mee opgeslagen. Een negatief van APS films hadden een oppervlak van 30,2 x 16,7 mm. In de extra informatie kon de gebruiker kiezen of de foto in het TV-breedbeeld verhouding 16:9, het klassieke 3:2 of het panorama formaat 3:1. Daarnaast werd er ook extra informatie als belichtingstijd en diafragma, datum en tijd mee opgeslagen. Bij digitale camera's wordt dit in de EXIF opgeslagen. De afmetingen van het klassieke formaat 3:2 worden nu vaak gebruikt voor digitale spiegelreflexcamera's. Sinds 2004 worden er geen nieuwe camera's meer gemaakt voor dit type rolletje.
APS-C
De C bij APS-C staat voor Classic, de traditionele verhouding van een foto van 3:2. Op de negatief film van APS was dit het formaat van 25,1 x 16,7 mm. Dit is hetzelfde formaat dat nu vaak gebruikt wordt bij digitale spiegelreflexcamera's.

Het APS-C formaat is dus duidelijk kleiner dan het klassieke fotorolletje, maar duidelijk groter dan het formaat dat tegenwoordig vaak in camera's gebruikt wordt.

ARW
Sony Raw Format, de Sony afkorting voor RAW bestanden
AV-kabel
Kabel waarmee je een digitale camera op een TV kan aansluiten. De kant voor de camera is meestal een klein stekkertje, en die voor de TV is bijna altijd geel, en past in de video ingang.
Accu
Krachtbron voor een apparaat. Vaak wordt dit verward met een batterij. Het verschil is dat een accu opnieuw opgeladen kan worden, terwijl een batterij maar 1 keer gebruikt kan worden. Verschillende camera's (en andere apparaten) gebruiken verschillende soorten accu's. Het is maar zelden mogelijk om accu's van een ander apparaat of camera te kunnen gebruiken.
Afdruksnelheid
De afdruksnelheid is de tijd die de camera nodig heeft vanaf het moment dat u de ontspanknop indrukt, en het moment dat de foto gemaakt wordt. Tijdens deze vertraging wordt er scherpgesteld en wordt de belichting gemeten. Vooral bij snel bewegende onderwerpen is het soms moeilijk om het juiste moment te bepalen wanneer je moet afdrukken om op de juiste manier rekening te houden met deze vertraging. De meeste compactcamera's hebben een langere afdruksnelheid dan de meeste spiegelreflexcamera's.
Apochromatisch
Licht bestaat uit verschillende kleuren. Iedere kleur wordt op zijn eigen manier gebroken als een lichtstraal door een lens of water gaat. Hierdoor kun je kleine kleurrandjes krijgen bij contrasten. Bij telelenzen kan het lijken alsof het onderwerp een beetje onscherp is. Een apochromatisch objectief combineert verschillende soorten glas en kristal om de kleurfout van het ene onderdeel te corrigeren met een ander onderdeel.
Artefact
Een artefact is vaak te herkennen als een blokje in de foto. In plaats van dat een vloeiende lijn door loopt zijn er blokjes te zien. Bij JPG foto's wordt dit vaak veroorzaakt door een te hoge compressie. Hoe hoger de JPG compressie hoe lager de kwaliteit en hoe meer artefacten er te zien zullen zijn.

Ook veroorzaken artefacten dat je veel minder details te zien krijgt. Het voorbeeld links heeft vrijwel geen artefacten, terwijl de foto rechts heel veel artefacten heeft. Veel details, kleur verlopen zijn hierdoor verloren gegaan.

Autofocus
Systeem in de meeste nieuwe camera's om automatisch scherp te stellen. Vaak kun je een scherpstelpunt of vlak kiezen waarop de camera moet scherpstellen. Dit systeem werkt met contrastverschillen. Als je op een perfect egaal gekleurde muur wilt scherpstellen zal de camera daar veel problemen mee hebben. Ook in het donker gaat dit lastiger. Sommige camera's gebruiken een hulplicht om (Een lampje naast de lens, of de flitslamp) om het onderwerp aan te lichten om op die manier genoeg licht te hebben om scherp te kunnen stellen. Meestal moet je de afdrukknop van de camera half indrukken om de camera scher te laten stellen.
Av
De naam van de instelling voor diafragma voorkeuze. Hiermee bepaal jij het diafragma, en de camera berekent de belichtingstijd om de foto goed te belichten. Je kan dit gebruiken om de scherptediepte te bepalen.

Deze stand kan vaak gekozen met een instelwiel, zoals hiernaast, of in met menu van de camera.

BAY
Casio Raw Format, de Casio afkorting voor RAW bestanden.
BMP
BMP is de afkorting van Bitmap. BMP-bestanden bestaan in verschillende kleurdiepten. Van zwart/wit, tot 16,7 miljoen kleuren. Afhankelijk van de kleurdiepte waarin je de afbeelding bewaart is er geen verlies, alle info blijft bewaard. BMP is een typisch PC / Windows formaat, er bestaat een Macintosh en OS/2 variant. Maar die worden bijna niet gebruikt.
Backfocus
Het verschijnsel dat een lens net niet goed scherpstelt, en het beeld net achter het onderwerp scherp is in plaats van op het onderwerp. Als je denkt dat jouw lens hier last van heeft, kun je het beste hier een klein testje voor doen.
Bajonet-vatting
Soort vatting om een lens op de body van een camera te kunnen zetten. Een bajonetvatting klik je vast op de camera. Een ander soort vatting is/was de schroefdraad. Het op een camera schroeven van een lens kost veel meer tijd. Daarom is deze andere methode ontwikkeld. Nieuwere spiegelreflexcamera's hebben allemaal een bajonetvatting. Ieder merk heeft zijn eigen aansluiting. Probeer dus niet om een lens die niet bedoeld is voor jouw camera, op je camera te zetten. Je kan daarmee de lens en/of de camera beschadigen.
Banding
In plaats van dat kleuren rusig overlopen zijn er duidelijk randen van de kleuren te zien. Dit kan komen doordat de kleurdiepte van de afbeelding niet groot genoeg is, of door een donkere foto te veel proberen op te lichten.
Beeldsensor
De beeldsensor is een chip die licht kan omzetten in een elektrisch signaal. Iedere digitale camera heeft zo'n sensor nodig. Komt er veel licht op de sensor, dan wordt er een ander signaal gegeven dan wanneer er weinig licht op de sensor valt. Een beeldsensor bestaat uit vele pixels. Vaak wordt bij het aanprijzen van deze sensoren het aantal megapixel (is het miljoenen pixels) genoemd. Hierbij geldt niet hoe meer hoe beter... Vanaf 6 megapixels kun je al op een groot formaat afdrukken maken. Soorten beeldsensors zijn CCD en CMOS.
Belichting
De hoeveelheid licht die nodig is om een juist belichte foto te hebben. De belichting wordt bepaald door een combinatie van ISO, diafragma en belichtingstijd. Een juist belichting is een belichting met de juiste sfeer voor de foto.
Belichtingscompensat
Iedere camera gaat automatisch naar een gemiddelde belichting. Voor de meeste foto's is dit gemiddelde juist, maar voor foto's onder afwijkende omstandigheden (sneeuw, avond, donkere kleding bij een donkere achtergrond) klopt dit niet. Bij veel camera's kun je dan met de belichtingscompensatie zorgen dat de camera iets gaat overbelichten zodat sneeuw wit wordt of onderbelichten zodat de donkere kleding donker blijft.
Belichtingsmeter
Een los apparaat of ingebouwd in de camera meet dit de hoeveelheid licht en geeft aan wat de juiste belichting moet zijn van de foto.
Belichtinstijd
De belichtingstijd, of sluitertijd, is de tijd die de sluiter openstaat en een film of sensor licht verzamelt.
Bewegingsonscherpte
Als de belichtingstijd te lang is, kunnen voorwerpen niet scherp op een foto komen. Je kan bewegingsonscherpte krijgen doordat het voorwerp beweegt, bijvoorbeeld een voorbijrijdende auto, of doordat je de camera hebt bewogen tijdens de belichting.
Bokeh
Omschrijving voor de onscherpte, meestal achter het onderwerp. Het soort diafragma bepaalt hoe dit eruit gaat zien. Een diafragma dat uit een aantal rechte lijnen bestaat geeft een ander soort onscherpte dan een diafragma dat meer rond is. Deze laatste is vaak rustiger om naar te kijken dan de eerste. Het woord Bokeh is een japans woord en betekent onscherpte.
Bracketing
Bracketing verwijst naar een manier om een onderwerp met verschillende belichtingen te fotograferen. Later kun je deze foto's in een beeldbewerkingspakket combineren en samenvoegen. Hierdoor kun je een tekening krijgen in delen die anders OF overbelicht OF onderbelicht zouden zijn. Een foto die op die manier uit verschillende foto's bestaat wordt ook wel een HDR-foto genoemd.
Brandpuntsafstand
Afstand tussen het midden van de lens en de film of sensor. Een klein getal geeft een minder grote vergroting, een groot getal heeft een grote vergroting.
Breedhoeklens
Zie ook groothoeklens.
CCD
CCD is de afkorting van Charged Coupled Device. Dit is een soort van lichtgevoelige chip. Een ander soort is CMOS. Een CCD chip zet het licht zelf om in een elektronisch signaal. Een CMOS gebruikt extra onderdelen om dit te doen. In een camera wordt de CMOS sensor gebruikt om licht om te zetten in een afbeelding.
CF
Compact Flash is een van soort geheugenkaart die voornamelijk in wat grotere camera's wordt gebruikt. CF-kaarten bestaan er in 2 soorten: CF-1 en CF-2. Het verschil is de dikte van de kaart. Vrijwel alle camera's kunnen beide types kaarten aan.
CMOS
CMOS is de afkorting van Complementary Metal Oxide Semiconductor. Dit is netzoals CCD een manier om lichtsignalen naar een elektrisch signaal om te zetten. In een camera wordt de CMOS sensor gebruikt om licht om te zetten in een afbeelding.
CMYK
Cyaan, Magenta, Yellow (Geel) en Key (Zwart). Dit is een systeem van 4 basis kleuren die meestal gebruikt worden bij een drukker. Bij CMYK beginnen de waarden bij 0, en alles is dan wit: een wit papier zonder inkt blijft wit. Bij de maximale waarden voor CMYK is alles zwart.
CR2
CRW is de eerste versie van Canon van het RAW formaat. CR2 is de afkorting voor de verbeterde versie van de Canon Raw bestanden. CRW wordt gebruikt door de iets oudere camera's van Canon, bijvoorbeeld de EOS 300D. CR2 wordt gebruikt in de nieuwere camera's.
CRW
CRW is de eerste versie van Canon van het RAW formaat. CR2 is de afkorting voor de verbeterde versie van de Canon Raw bestanden. CRW wordt gebruikt door de iets oudere camera's van Canon, bijvoorbeeld de EOS 300D. CR2 wordt gebruikt in de nieuwere camera's.
CS
Creative Suite. Afkorting van de laatste paar versies van Photoshop. Daarna volgt er vaak een volgnummer van de versie, CS, CS2, CS3, CS4
Camera Obscura
Vaak wordt gezegd dat de camera obscura de voorloper is van het fototoestel. Het principe is voor een groot gedeelte hetzelfde. Het is een wand met een opening waardoor op de tegenoverliggende wand het beeld wordt geprojecteerd. Het is een principe dat al in de 16de eeuw gebruikt werd. Het grootste verschil is dat een fototoestel de beelden kan vastleggen zodat deze later bekeken kunnen worden terwijl de camera obscura alleen het beeld kan projecteren.
Camerastandpunt
Camerastandpunt is een algemeen begrip voor de positie van de camera ten opzichte van het onderwerp. Het camerastandpunt bepaalt hoe de foto overkomt. Specifieke manieren van een camerastandpunt zijn kikkerperspectief en vogelperspectief.
Canon
Een van de grote fabrikanten van camera's., zowel kleinere compactcamera's als grotere spiegelreflexcamera's. Ook maakt Canon kopi?erapparaten en printers.
Clair Obscure
Een opname met een groot verschil tussen licht en donker. Vaak zijn dit Low-Key opnamen.
Close up
Het onderwerp wordt van zeer dichtbij gefotografeerd. Vaak wordt dit ook macro genoemd. Close up is vaak van grotere onderwerpen dan macro.
Compact Flash
Compact Flash is een van soort geheugenkaart die voornamelijk in wat grotere camera's wordt gebruikt. De afkorting is CF. CF-kaarten bestaan er in 2 soorten CF-1 en CF-2 het verschil is de dikte van de kaart. Vrijwel alle camera's kunnen beide type kaarten aan.
Contrast
In de fotografie is dit een term voor de verhouding tussen lichte delen en donkere delen in de foto.
Cropfactor
Deze term wordt gebruikt om aan te geven hoeveel kleiner het formaat van de sensor is ten opzichte van de -oude- fotorolletjes. Een gevolg is dat de kijkhoek kleiner wordt. Het lijkt alsof je verder kan inzoomen met dezelfde lens. De beeldhoek van de lens is kleiner doordat er maar een gedeelte gebruikt wordt. Veel gebruikte cropfactoren zijn:
  • APS-C geeft een cropfactor van 1,6 bij Canon of 1,5 bij Nikon
  • APS-H geeft een cropfactor van 1,3

DDL
DDL is de Nederlandstalige tegenhanger voor TTL. De afkorting betekent Door De Lens. De term word veel minder vaak gebruikt dan TTL. Het is de meetmethode voor flitsers waarbij het licht door de lens wordt gebruikt om de sterkte van het flitslicht te bepalen.
DIB
Device Independent Bitmap, het formaat is hetzelfde als BMP.
DNG
Digital Negative, een universeel RAW formaat van Adobe. Net zoals de orginele raw files van je camera hebben deze files alle informatie, maar in plaats van dat de bestanden specifiek zijn per type camera, is dit een formaat dat door verschillende programma's makkelijk gelezen kan worden. Enkele duurdere camera's werken nu al met dit formaat in plaats van een camera specifiek formaat.
DOF
DOF is de afkorting van -Depth of Field-, of in het Nederlands scherptediepte.
DPI
DPI is de afkorting voor Dots Per Inch, het aantal puntjes van een printer per inch (ongeveer 2,54 cm). DPI is de eenheid om aan te geven hoe scherp een printer kan printen. Hoe meer DPI, hoe scherper de afdruk kan worden. Voor 1 pixel van een foto heb je vaak verschillende dots van een printer nodig. Het getal van DPI is dus altijd hoger dan het getal van PPI. Vaak worden PPI en DPI door elkaar gehaald. Sommige afdrukcentrales zeggen dat een foto 300 DPI moet zijn. Ze gebruiken hier dan DPI in plaats van PPI.
DSLR
Een DSLR (Digitale Single Lens Reflex camera) of digitale spiegelreflexcamera is een fototoestel waarbij gebruik gemaakt wordt van dezelfde mechanische en optische principes als bij de analoge spiegelreflexcamera's (SLR's). Het licht komt door de lens en gaat dan via een spiegel en prisma's naar de zoeker. Hierdoor is het beeld hetzelfde als dat wat er uiteindelijk op de foto terechtkomt. Het verschil tussen de beide types camera's is dat er gebruik gemaakt wordt van een sensor (CMOS of CCD), met bijbehorende elektronica. Hierdoor is het gebruik van film en het wachten op het ontwikkelen en afdrukken niet meer nodig, de afbeeldingen kunnen direct worden bekeken en gebruikt met behulp van een computer.
DX-code
De DX-Code (Data Exchange) is een codering van zwarte blokjes (soort streepjescode) aan de rand van een analoog rolletje. De camera kan hier informatie uit halen zoals de gevoeligheid, de ISO waarde, van de film.
Diafragma
Een diafragma is opening in een lens bij de lichtbaan. Het diafragma wordt gebruikt om te bepalen hoeveel licht er door de lens gaat. Staat het diafragma helemaal open, dan komt er veel licht door de lens. Is het diafragma klein, dan komt er weinig licht door de lens. Het getal van het diafragma is een deelgetal. Dat betekent dat bij een diafragma van F4 de openingsverhouding 1/4 is. Bij een diafragma van 22 is dit 1/22, dus veel minder. Hoe groter het getal, hoe verder het diafragma in verhouding dicht is, en hoe minder licht er door de lens komt. Natuurlijk geldt ook andersom: hoe kleiner het getal, hoe verder het diafragma in verhouding open is, en hoe meer licht er door de lens komt. Bij fotografie wordt het diafragma ook gebruikt om de scherptediepte te bepalen. Een groot diafragma (klein diafragma-getal) geeft een kleine scherptediepte, en een klein diafragma (groot diafragma-getal) een grote scherptediepte (Zie ook bij Scherptediepte.)
Digital Negative
Digital Negative, een universeel RAW formaat van Adobe. Net zoals de orginele raw files van je camera hebben deze files alle informatie, maar in plaats van dat de bestanden specifiek zijn per type camera, is dit een formaat dat door verschillende programma's makkelijk gelezen kan worden. Enkele duurdere camera's werken nu al met dit formaat in plaats van een camera specifiek formaat.
Digitale Zoom
Digitale zoom is de methode waarmee het beeld in de camera door een processor wordt vergroot. Er worden geen extra details weergegeven, maar de details die er zijn worden vergroot. De andere mogelijkheid is optische zoom.
EF
EF is de naam van de soort aansluiting van Canon lenzen. Deze aansluiting is in 1987 geintroduceerd en past op alle EOS camera's. Alle camera's met een EF of EF-S ansluiting kunnen gebruik maken van deze lenzen. Ook de nieuwste camera's, en zowel de digitale spiegelreflexcamera's als de analoge camera's.
EF-S
EF-S is door Canon ontwikkeld voor digitale spiegelreflexcamera's. Alle EF-lenzen kunnen op een body met een EF-S aansluiting, maar EF-S lenzen kunnen NIET op een body met een EF aansluiting. De digitale spiegelreflexcamera's die een sensor van het formaat APS-C hebben, kunnen EF-S lenzen gebruiken. Dat zijn bijvoorbeeld de 300D, 350D, 400D, 350D, 500D 10D, 20D, 30D, 40D 50D en de 7D.
EOS
EOS is een reeks camera's van Canon. De afkorting staat voor Electro-Optical System. EOS is ook de godin van de dageraad. Deze reeks bestaat sinds 1987.
EXIF
Exchangeable image file format (de officiele afkorting is Exif, en niet EXIF) is een specificatie voor afbeeldingen van digitale camera's. Exif geeft een extra velden aan onder andere JPEG, TIFF, en RAW bestanden. In deze extra velden wordt informatie over de foto opgeslagen. Bijvoorbeeld de datum, belichting, soort camera, serienummer. In veel fotobeheerprogramma's worden deze gegevens weer gebruikt om de foto's te sorteren.
En Face
En Face is de omschrijving voor een portretfoto waarbij het gezicht van voren gefotografeerd wordt. Een andere variant van een portretfoto is en profile.
En Profile
En Profile is de omschrijving voor een portretfoto waarbij het gezicht van opzij gefotografeerd wordt. Een andere variant van een portretfoto is en face.
F-getal
Een schaal die de grootte van het diafragma in een getal weergeeft. Dit getal wordt berekend door de brandpuntsafstand van de lens door de effectieve doorsnede van de lens te delen. De effectieve doorsnede van een lens kan verkleind worden door een diafragma. Net zoals bij de iris van een oog kan deze de opening kleiner maken. De reeks die vaak gebruikt wordt is: F/1 F/1,4 F/2 F/2,8 F/4 F/5,6 F/8 F/11 F/16 F/22 F/32 F/45 F/64. Bij iedere stop wordt de hoeveelheid licht die door de lens komt, gehalveerd.
Fisheye
Een fisheye lens is een lens waarbij je het beeld sterk vervormd ziet. Je krijg het beeld van 180 graden te zien op een foto. Een fisheye is een extreme groothoek lens.
Flitser
Een flitser is een lamp die een felle, korte lichtflits afgeeft om bij het maken van een foto bij te weinig omgevingslicht toch een goede belichting voor de foto te krijgen. Een flitser kan een los apparaat zijn, maar in de meeste moderne amateurcamera's is ook een kleine flitser ingebouwd. Grote flitssystemen worden in fotostudio's gebruikt. Ook kunnen meerdere externe flitsers gebruikt worden om de belichting te regelen.
Focus
Focus is de plaats in beeld waar het scherp is. Als het goed is, is dat je onderwerp.
Fotografie
Letterlijk betekent fotografie schrijven met licht. Alles wat bij het maken van een foto hoort, hoort bij fotografie. Het is een grote verzamelnaam voor allerlei soorten fotografie op allerlei verschillende manieren en verschillende onderwerpen.
Frontfocus
Frontfocus is een fout in de lens waarbij er net voor het onderwerp wordt scherp gesteld in plaats op het onderwerp.
GIF
GIF is een afkorting van Graphics Interchange Format. Het formaat is ge?ntroduceerd door Compuserve in 1987. Het was een eerste poging om op een groot netwerk een standaard te hebben voor afbeeldingen. Een GIF bestand heeft 256 kleuren. Dit is ideaal voor logo's en dergelijke op internet. Dit formaat geeft verlies door de kleuren te beperken. Voor een bedrijfslogo en dergelijke kan dit geen kwaad omdat dit toch meestal maar uit enkele kleuren bestaat. Voor foto's is dit formaat niet goed bruikbaar.
Gimp
The Gimp is een letter woord van GNU Image Manipulation Program. GNU is een soort licentie, een open source licentie. The Gimp is een Open Source software pakket. Dat betekent dat de broncode van het programma is vrijgegeven. Daardoor kunnen allerlei programmeurs zelf een gedeelte bij programmeren. Voor gebruikers betekent dit dat het pakket gratis is. Verschillende wetenschappelijke instellingen gebruiken The Gimp om afbeeldingen te verwerken, juist omdat ze zelf makkelijk een stukje erbij kunnen programmeren. The Gimp is een goed alternatief voor betaalde pakketten. De bewerkingen die je nodig hebt om een foto op te knappen zijn mogelijk in The Gimp. Allerlei dingen zoals het werken in lagen en met maskers is mogelijk. In november 2007 is versie 2.4 beschikbaar gekomen. Deze versie heeft onder andere kleur beheer toegevoegd aan The Gimp. Eind 2009 komt versie 2.8 beschikbaar. Deze versie heeft een verbeterd dialoogvenster om teksten te kunnen toevoegen.

Het logo van de Gimp is al jaren dit vosje. Op verschillende plaatsen kom je dit weer tegen. The gimp is te downloaden vanaf: www.gimp.org

Grijskaart
Een grijskaart wordt gebruikt om op een neutrale manier de juiste kleurbalans van een foto te bepalen.

Ook kan een grijskaart gebruikt worden om de belichting te controleren. Soms wordt er ook een witte en zwarte kaart meegeleverd. Als je de belichting op de juiste manier doet, kun je dit gebruiken om het wit- en zwartpunt bepalen van een foto.

Groothoeklens
Een groothoeklens is een lens die meer dan een -normaal- beeldveld laat zien. Bij een formaat van de filmrolletjes, 24x 36 mm waren dit lenzen met een brandpuntsafstand onder de 50 mm. Hoe korter de brandpuntsafstand, hoe groter de kijkhoek en hoe kleiner het onderwerp in beeld komt. Het tegenovergestelde is een telelens. Als je met een groothoeklens te dicht naar je onderwerp toe gaat, kun je grote vervormingen krijgen van het onderwerp.
HDR
High Dynamic Range, benaming voor een foto die is gemaakt uit verschillende foto's met verschillende belichtingstijden. Hierdoor kun je een tekening krijgen in delen die anders OF overbelicht OF onderbelicht zouden zijn. Met bracketing worden verschillende foto's gemaakt, en met tone mapping worden deze foto's samengevoegd tot een HDR-foto.
Hard Licht
Hard licht is licht met een duidelijk zichtbare overgang van licht naar donker. Het verschil tussen de belichte kant en de donkere kant is vaak erg duidelijk zichtbaar. Rechtstreeks zonlicht en rechtstreeks flitslicht geeft vaak hard licht.
Histogram
In het histogram zie je het verloop van de helderheden van de hele afbeelding. Links in beeld staan de donkere waarden, rechts in beeld de lichte waarden. Een histogram kan gebruikt worden bij het bepalen van het maximaal contrast van een foto, en bij het controleren of de belichting juist is.
IS
Volledige benaming van Canon voor de afkorting IS op lenzen. Dit is een manier om kleine trillingen van de camera/lens op te vangen om scherpere foto's te kunnen maken bij iets langere belichtingstijden. De lensdelen in het objectief worden licht bewogen om de beweging te compenseren.
ISO
De afkorting betekent international Standard Organisation. De afkorting ISO wordt voor veel verschillende doeleinde gebruikt. Bijvoorbeeld ISO 9001 voor bedrijfsprocessen. In de fotografie wordt de filmgevoeligheid van een filmrolletje of digitale camera uitgedrukt in een getal met de afkorting ISO. Bij iedere verdubbeling van het getal is half zoveel licht nodig. Op analoge fotorolletjes heb je ISA of ASA staan. Het getal is hetzelfde, en ook de gevoeligheid is hetzelfde. ISO wordt ook bij digitale camera's gebruikt om te bepalen hoe sterk het signaal versterkt moet worden. Een hogere waarde levert vaak meer ruis op.
Image Stabilizer
Volledige benaming van Canon voor de afkorting IS op lenzen. Dit is een manier om kleine trillingen van de camera/lens op te vangen om scherpere foto's te kunnen maken bij iets langere belichtingstijden. De lensdelen in het objectief worden licht bewogen om de beweging te compenseren.
Invulflits
Een invulflits is een flits die je niet als hoofdlicht gebruikt, maar om de donkerste delen een beetje op te lichten. Vaak als je met tegenlicht werkt, is het goed om een invulflits te gebruiken.
JPG
JPG is een afkorting van Joint Photographic Experts Group. Eigenlijk is de afkorting JPEG. In de tijd v??r Windows kon DOS maar met 3 tekens overweg om aan te geven wat voor bestandstype het is. Daardoor is JPEG weer verder afgekort naar JPG. Een JPG bestand heeft geen kleiner formaat door alleen kleurinformatie weg te gooien, maar vooral door details weg te gooien. Niet iedere pixel wordt apart bekeken, maar in blokken tegelijkertijd. Sterke JPG compressie is vooral te zien door het duidelijk vormen van blokjes. Wat nu vaak als JPG wordt gebruikt is eigenlijk al een aanpassing op het oorspronkelijke formaat. Hierdoor kunnen onder andere EXIF en IPTC informatie worden opgenomen in het bestand.
Kikkerpersectief
Een foto gemaakt met een kikkerperspectief (of kikvorsperspectief) is vanuit een zeer laag standpunt genomen en je kijkt voor alles naar boven. Alle onderwerpen zijn hoger dan de lens van de fotograaf. De tegenhanger van kikkerperspectief is vogelperspectief.
Klemstatief
Een klemstatief is een klein statief met een klein balhoofd. In plaats van dat het statief op de grond moet staan, kun je dit vastklemmen aan tafels, stoelen, planken....
Kleurdiepte
Kleurdiepte is het aantal kleuren dat per tint in het bestand wordt bewaard. De meeste afbeeldingen laten per kleur 8 bit zien. Dat betekent dat er 2 tot de 8ste (=2x2x2x2x2x2x2x2) = 256 variaties mogelijk zijn. Je ziet dit ook terug in de kleuraanduiding in een beeldbewerkingsprogramma. In RGB modus worden de kleuren in 3 keer van 0 tot 255 gecodeerd. In totaal zijn er dan 256 x 256 x 256 = 16.777.216 kleuren beschikbaar. In het verleden werden (en nog in sommige bestandstypen worden) er ook minder kleuren gebruikt, bijvoorbeeld 256 kleuren bij GIF. Aan de andere kant bestaat het ook dat er in 12, 14 of in 16 bit wordt geregistreerd. Er komen dan gradaties die het menselijk oog niet meer kan zien, maar voor kleuraanpassingen later is dit beter. De kans dat je dan de grens van de kleuren gaat zien wordt een stuk kleiner.
LZW
Dit is een compressie methode die gebruikt kan worden voor bestanden. De afkorting staat voor de 3 ontwikkelaars, Lempel, Ziv en Welch. De eerste 2 hadden al midden jaren '70 een compressiemethode gemaakt, en de laatste heeft deze in de jaren '80 verder ontwikkeld. Bij TIFF bestanden wordt deze methode nog gebruikt.
Landscape-formaat
Landscape is de beeldverhouding waarbij de hoogte minder groot is dan de breedte.
Lens
De woorden lens en objectief worden vaak door elkaar gebruikt, maar een lens is eigenlijk 1 onderdeel van een objectief. Een objectief bestaat vaak uit meerdere lenzen. Lenzen bestaan er in 2 hoofdsoorten: een bolle lens (zoals bij een vergrootglas), en een holle lens. In een objectief wordt bijna altijd een combinatie van bolle en holle lenzen gebruikt.
Lensdop
Beschermkap voor de lens. Hiermee wordt de voorste lens van het objectief beschermd. Als je de camera niet gebruikt, kun je deze lensdop het beste altijd terug op de lens zetten. Veel compactcamera's sluiten automatisch de lens met schuifjes. Ook dit is om de lens te beschermen.
Licht
Misschien wel het belangrijkste van Fotografie: Licht. Licht bepaalt hoe je iets gaat zien. De belangrijkste soorten licht zijn hard licht en zacht licht. Voor de foto is het soort, de hoeveelheid en de richting van belang.
Lichtmeter
Een los apparaat of ingebouwd in de camera meet dit de hoeveelheid licht en geeft aan wat de juiste belichting moet zijn van de foto.
Low-Key
Een foto met voornamelijk donkere delen. Het onderwerp wordt maar een beetje aangelicht, vaak alleen de contouren. Schaduwen spelen hierbij een heel belangrijke rol.
M42
Schroefdraad aansluiting van Leica. De aansluiting was om de lenzen op de camera te schroeven. Hierdoor kon je verschillende lenzen op dezelfde camera zetten. Ook op veel Praktica-camera's werd deze aansluiting gebruikt. Doordat deze aansluiting zo eenvoudig was, zijn er ook veel kleinere fabrikanten geweest die deze aansluiting hebben gebruikt, bijvoorbeeld Ricoh. Nieuwere camera's gebruiken deze aansluiting niet, maar er zijn wel veel verloopringen verkrijgbaar om ze toch te kunnen gebruiken. Meestal wordt de lens dan wel volledig manueel, dat wil zeggen dat diafragma-instelling en scherpstelling met de hand gedaan moet worden.
MRW
Minolta Raw, de Minolta afkorting voor RAW bestanden
Macro fotografie
Macro fotografie is het fotograferen van kleine voorwerpen, meestal in de natuur, zoals insecten en bloemen, maar het kunnen ook andere voorwerpen zijn. Sommigen hanteren de regel dat bij macro fotografie het voorwerp op dezelfde grootte op de film of de sensor moet staan als dat het groot is. Dus een vliegje van 1 cm moet ook 1 cm op het negatief of sensor zijn. Andere gebruiken macro meer als term voor alles wat klein is.
Meetrekken
Bij langere belichtingstijden krijg je bewegingsonscherpte. Door mee te trekken kun je het onderwerp scherphouden, en de achtergrond krijgt dan deze onscherpte. Om dit goed te doen vraagt dit zel wat oefening.
Megapixels
Een eenheid om aan te geven hoeveel verschillende beeldelementen een beeldsensor heeft. Hoe meer, hoe beter, maar vanaf een bepaalde hoeveelheid kan ons oog niet meer details onderscheiden. Het heeft dan geen nut om veel meer toe te voegen. Een 6 megapixels camera is al goed geschikt voor grote afdrukken op A4 formaat.
Memory Stick
Memory Stick is een soort geheugen kaart. Dit formaat is door Sony ontwikkeld en wordt voornamelijk in Sony apparatuur gebruikt.
Metadata
Metadata zijn gegevens over gegevens. Bijvoorbeeld de kaft van een telefoonboek vertelt je voor welke regio en welk jaar de gegevens geldig zijn. In fotografie heb je 2 grote soorten:
  • EXIF
  • IPTC
Hierin staan de gegevens zoals:
  • belichtingstijd
  • Diafragma
  • ISO waarde
  • Brandpuntsafstand van de lens
Ook kunnen daar gegevens in staan zoals de eigenaar van de camera en de contact gegevens van de fotograaf.

In Windows XP, Vista en 7 kun je deze gegevens bekijken door op de foto te staan. rechtermuisklik en onderaan te kiezen voor eigenschappen.
NEF
Nikon Electronic Format, de Nikon afkorting voor RAW bestanden
Nikon Corporation
Nikon is een van de grote, Japanse fabrikanten van elektronische apparaten, voornamelijk bekend van de fototoestellen.
ORF
Olympus Raw Format, de Olympus afkorting voor RAW bestanden
OS
Optical Stabilized, de benaming op Sigma-lenzen voor een methode om kleine trillingen van de camera/lens op te vangen om scherpere foto's te kunnen maken bij iets langere belichtingstijden.
Objectief
De woorden objectief en lens worden vaak door elkaar gebruikt. Eigenlijk is een lens maar 1 onderdeel van het objectief. Een objectief bepaalt hoe het beeld er uit kan gaan zien. Een objectief met een korte brandpuntsafstand heeft een vrij grote hoek waar het licht van om wordt gebogen voor de foto. Hierdoor krijg je heel veel op de foto, en lijkt het dus of het objectief iets verkleint. Een objectief met een lange brandpuntsafstand heeft een een kleine kijkhoek. Hierdoor worden voorwerpen veel groter weergegeven op een foto.
Onscherp Masker
Onscherp masker is een methode om foto's een beetje scherper te laten lijken. Overgangen krijgen een iets sterker contrast waardoor het lijkt alsof de foto scherper is. Als je dit goed toepast worden foto's hier mooier van.
Optische Zoom
Optische Zoom is het zoomen met een lens. Hierbij wordt het beeld door de lens vergroot. Dit is een veel betere manier dan digitale zoom.
Out-Of-Focus
Onscherp. Geen onderwerp is scherp in beeld. Meestal gebeurt dit per ongeluk, maaar het kan ook als stijl voor een foto worden gebruikt.
P-Draad
Schroefdraad die oorspronkelijk door Leica was ontwikkeld maar ook werd gebruikt door Praktica. Deze aansluiting is hetzelfde als M42
PDF
Het Portable Document Format, of kortweg PDF, is sinds ongeveer 1993 een de facto standaard voor de uitwisseling van elektronische documenten en formulieren die in hun oorspronkelijke vorm gereproduceerd moeten kunnen worden. PDF is een universele bestandsindeling waarmee lettertypen, afbeeldingen en lay-out van elk willekeurig brondocument behouden blijven, ongeacht het programma of het platform waarmee het document werd gemaakt, dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld HTML.
PEF
Pentax Electronic Format, de Pentax afkorting voor RAW bestanden
PNG
De afkorting PNG staat voor Portable Network Graphic. PNG is een bestandsformaat voor afbeeldingen die als tegenhanger voor GIF en JPG is ontwikkeld. Net zoals JPG heeft dit formaat een compressie. Het bestand neemt daardoor minder ruimte in, maar in tegenstelling tot JPG kunnen er geen verliezen zijn bij PNG. PNG wordt veel gebruikt bij Open Source software zoals The Gimp.
PPI
PPI is de afkorting voor Pixels per Inch. Het aantal beeldpunten per inch (ongeveer 2,54 cm). Pixels per inch is de eenheid die we gebruiken in beeldbewerking. Vaak wordt dit door elkaar gehaald met DPI. DPI is de eenheid om aan te geven hoe scherp een printer kan printen. Hoe hoger het PPI getal, hoe meer detail in een afdruk te zien kan zijn. Ons oog kan ongeveer 300 PPI op een gemiddelde leesafstand zien. Het heeft dan geen zin om de foto met veel meer detail af te (laten) drukken.
PS
PS wordt op foto forums wel eens gebruikt als afkorting voor Photoshop, een van de bekendere beeldbewerkingsprogramma's
PSD
Dit is het eigen formaat van Photoshop. Alles wat in Photoshop kan, kan in een PSD bewaard worden: lagen, vectoren, effecten, teksten, etc. Als je nog bezig bent met het bewerken van een foto of afbeelding kun je in The Gimp het beste dit formaat gaan gebruiken. Pas als een foto helemaal afgewerkt is, bewaar je de foto in een ander formaat.
PSP
PSP is de afkorting van Paint Shop Pro, een van de beeldbewerkingsprogramma's die verkrijgbaar zijn.
Panoramafoto
Foto's in een breed formaat. Standaard foto's van negatieven zijn in de verhouding 3:2 (denk maar aan het afdrukformaat 10 bij 15). Panorama foto's zijn breder, maar niet hoger. Er zijn verschillende programma's om digitale foto's netjes aan elkaar te krijgen. In Photoshop CS3 doe je dit met de functie Photomerge. Als je geen Photoshop hebt, kun je ook gratis alternatieven als Autostitch gebruiken. In het verleden waren er camera's die de foto gelijk in dit bredere formaat namen. Dit is op 2 verschillende manieren gebeurd: door een stuk van het negatief niet af te gebruiken, of door meer dan de standaard breedte van een negatief te gebruiken.
Photoshop
Photoshop is een van de bekendste programma's om foto's en afbeeldingen mee te maken en te bewerken.

Photoshop is een zeer uitgebreid pakket. Behalve het bewerken van foto's is het ook erg sterk in het manipuleren van foto's en afbeeldingen. Op dit moment is CS4 de meest recente versie.

Photoshop Elements
Elements is de consumenten versie van Photoshop. In plaats van dat alles manueel aangepast moet worden zijn er meer wizards, stappenplannen, waar je door kan om de foto te bewerken. Elements heeft wat minder geavanveerde mogelijkheden dan de -gewone- versie, maar is dan ook een heel stuk voordeliger.
Photoshoppen
Afgeleid van Photoshop. Het is een werkwoord geworden om aan te geven dat een foto zwaar is bewerkt.
Portfolio
Een portfolio is een overzicht met het beste werk dat je hebt. Fotografen gebruiken dit om zich zelf te presenteren. Vroeger was een Portfolio alleen een boek, maar steeds vaker is de belangrijkste portfolio website met de beste foto's.
Portrait
Portrait formaat is de beeldverhouding waarbij de hoogte groter is dan de breedte
Portret stand
De portret stand van de camera is wanneer je de camera rechtophoudt. De smalle kant van links naar rechts en de grote kant van onder naar boven. Dit wordt ook wel aangeduid met de engels benaming portrait of met de term staand kader.

Een andere betekenis is de voorgeprogrammeerde stand op de camera. Vaak aangeduid met een gezichtje. Hiermee kiest de camera een diafragma dat vaak een vagere achergrond geeft.
Pose
Houding die een model aanneemt.
Prime Lens
En prime is een lens met een vast brandpuntsafstand. De voordelen zijn dat deze lenzen vaak iets licht sterker zijn dan zoomlenzen en soms iets scherper. Het nadeel is dan weer dat je niet makkelijk kan in of uitzoomen. Je zal dan een andere lens moeten monteren.
RAF
De Fuji afkorting voor RAW bestanden
RAW
RAW is een verzamelnaam van ruwe output van een camera. Als je geen digitale reflex camera of compact camera hebt waar je dit kunt instellen, is het maken van foto's in RAW geen mogelijkheid. De bestandsgrootte is kleiner dan TIFF of BMP van dezelfde sensor. Eigenlijk is RAW geen echte afbeelding. Het is een zwart/wit-bestand met algoritmes om er een afbeelding van te kunnen maken. Meestal is de kleurdiepte 12 bit (duurdere camera's 14 of 16 bit). Per leverancier/cameramodel kan er een andere formaatvariant zijn. Het RAW-formaat is ideaal om het meeste uit een afbeelding te halen, maar een ramp om te delen met anderen. Bij Canon heet dit formaat CRW of CR2, bij Nikon NEF.
Reflectiescherm
Een reflectiescherm kan gebruikt worden om donkere schaduwen bij een onderwerp lichter te maken. Meestal worden reflectieschermen gebruikt bij het fotograferen van mensen en modellen, maar je kan dit ook gebruiken bij planten en dieren om de schaduwkant lichter te maken.

Een reflectiescherm kan verschillende kanten hebben
  • Een zilverkleurige kant: Deze weerkaatst heel veel licht.
  • Een goudkleurige kant: De reflectie hiervan is warmer van kleur. Je kan dit gebruiken om tijdens bewolkt weer een kant van een persoon warmer te maken.
  • Een witte kant: Deze kant weerkaatst veel licht, maar iets minder en diffuser dan de zilverkleurige kant.
  • Een zwarte kant: Hiermee kan je de schaduw kant donkerder maken doordat strooi licht niet op de schaduwkant terecht komt.
In plaats van een aangekocht scherm kun je ook piepschuim(isimo) platen gebruiken of wit papier.

Richtgetal
Het richtgetal geeft aan hoe sterk de flitser is. Hoe hoger dit getal hoe sterker de flitser is, en hoe verder weg onderwerpen mogen zijn om deze toch goed uit te lichten.
Rode Ogen
Rode ogen zijn een verschijnsel dat optreedt als je flitst in het donker. Als de flitslamp en de lens vlak bij elkaar zitten, is de hoek erg klein. Het rode licht is het licht dat weerkaatst wordt door de bloedvaten op de retina, het netvlies.
SD
Secure Digital is een soort geheugenkaart. Het is een van de meest gebruikte soorten. Behalve in digitale camera's kan deze ook gebruikt worden in veel MP3 spelers, GPS apparaten en andere mobiele elektronica.
Scherptediepte
Het gedeelte van de foto dat er scherp uitziet. Iedere lens heeft altijd maar 1 punt dat helemaal perfect scherp is. Maar doordat wij de kleinste details niet kunnen zien, of doordat een pixel van een sensor een afmeting heeft, lijkt er ietsjes meer scherp. Dit kunnen we gebruiken om een groter gedeelte in een foto scherp te krijgen. Scherptediepte kan gebruikt worden om de aandacht op een bepaald onderwerp te leggen. Een goede website om de scherptediepte te kunnen berekenen is www.dofmaster.com.
Sluitertijd
De sluitertijd, of belichtingstijd, is de tijd die de sluiter openstaat en een film of sensor licht verzamelt.
Staand Kader
Een stand kader van de camera is wanneer je de camera rechtophoudt. De smalle kant van links naar rechts en de grote kant van onder naar boven. Dit wordt ook wel aangeduid met de engels benaming portrait of met de term portretstand.
Strijklicht
Bij strijklicht valt het licht vanaf de zijkant op het onderwerp. Hierdoor worden alle oneffenheden extra geaccentueerd. De bijzondere elementen van het onderwerp van de foto komen hierdoor nog mooier naar voren. Vooral bij rotsen en muren kan dit erg mooi zijn!
TIFF
Tagged Image File Format is een bestandsformaat waarbij geen enkel verlies optreedt in het bewaren. Nieuwere versies van TIFF kunnen ook lagen opslaan. Ook kan er in het bestand een compressie gebeuren. Daardoor heb je geen verlies, maar is het bestand wel kleiner. Als je een TIFF met lagen en compressie opslaat, moet je zeker zijn dat andere programma's hiermee overweg kunnen. Niet ieder programma kan met lagen en/of compressie werken.
TTL
TTL staat voor Through The Lens. Het is een methode om de sterkte van het flitslicht door de lens te bepalen. Canon heeft voor digitale camera's E-TTL en E-TTL(II) ontwikkeld, Nikon noemt dit D-TTL en I-TTL. Bij deze laatste methode wordt er eerst een korte voorflits gegeven. De camera kan daarmee berekenen hoe sterk de flits echt moet zijn.
Tegenlicht
Als de belangrijkste lichtbron achter de het onderwerp staat, en je fotografeert in die richting, dan heb je tegenlicht.
Telelens
Een telelens is een lens met een lange brandpuntsafstand, voorwerpen worden groter weergegeven. Een telelens is goed geschikt voor voorwerpen die ver weg zijn.
Telelens
Een groothoeklens is een lens die minder dan een -normaal- beeldveld laat zien. Bij een formaat van de filmrolletjes, 24x 36 mm waren dit lenzen met een brandpuntsafstand boven de 50 mm. Hoe langer de brandpuntsafstand, hoe kleiner de kijkhoek en hoe groter het onderwerp in beeld komt. Het tegenovergestelde is een groothoeklens.
Tone mapping
Tone mapping is een techniek die veel gebruikt wordt bij HDR foto's. Hiermee kun je foto's maken met een veel groter dynamisch bereik dan dat de camera eigenlijk aankan.
Tv
De naam van de instelling voor sluitertijd-voorkeuze. Hiermee bepaal jij de sluitertijd, en de camera berekent het diafragma om de foto goed te belichten. Je kan dit gebruiken als je een onderwerp wil bevriezen, of juist niet.
USB
Universal Serial Bus is een soort aansluiting die geschikt is om snel data over te zetten. Een USB aansluiting is op een PC dezelfde als op een MAC. USB bestaat er in verschillende versies. Oude apparatuur kan vaak wel op nieuwe poorten worden aangesloten, maar omgekeerd niet.

Vrijwel alle apparaten met een USB aansluiting gebruiken dit logo. Bij de stekker die in de computer wordt gestoken staat dit aan de bovenkant.

USM
Afkorting van Unsharp Mask, of in het Nederlands onscherp masker. Ook is het de afkorting van het snellere scherpstelsysteem bij Canonlenzen.
UV-Filter
Een UV-filter is een filter dat Ultra Violet licht tegenhoudt. De lucht houdt al erg veel tegen. Op zee nivo heeft dit filter dan ook geen nut. In de bergen kan dit een kleine blauwzweem over de foto's voorkomen. Vooral de vroegere foto-rolletjes waren gevoelig voor Ultra Violet licht. In de bergen kon je met zo'n filter die kleurzweem voorkomen. Tegenwoordig wordt een UV filter meer als bescherming van de lens gebruikt.

Let bij de aankoop van een filter, zoals een UV filter goed op dat je de juiste maat hebt. Niet alle lenzen zijn even groot aan de voorkant. En als het filter niet de juiste maat heeft, zal dit niet passen op de lens.

Unsharp Mask
Engelse benaming voor Onscherp Masker. Dit is een methode om foto's te verscherpen.
VR
Vibration Reduction, de benaming van Nikon voor de methode om kleine trillingen van de camera/lens op te vangen om scherpere foto's te kunnen maken bij iets langere belichtingstijden
Vignettering
Vignettering is het verschijnsel dat de randen en de hoeken van een foto wat donkerder zijn dan het midden van de foto. Dit kan ook met opzet zijn toegevoegd om de foto een bepaalde sfeer te geven.
Vogelperspectief
Een foto met vogelperspectief is vanuit een hoog standpunt genomen, en je kijkt op alles neer., net zoals een vogel die over alles heen vliegt. De tegenhanger van vogelperspectief is kikkerperspectief.
Wide Angel
De engelse benaming voor Groothoeklens
Witbalans
Iedere lichtbron heeft een eigen kleur licht. Een kaars heeft veel roder licht dan een TL lamp. Onze ogen corrigeren daarvoor. Een camera kan dat niet vanzelf. Daarvoor is de instelling voor de witbalans. Deze herberekent de juiste kleuren voor de foto. De witbalans is de instelling om neutraal grijs weer een neutrale kleur op de foto te laten zijn.
XCF
Dit is het eigen formaat van The Gimp. Alles wat in The Gimp kan, kan in een XCF bewaard worden: lagen, vectoren, effecten, teksten, etc. Als je nog bezig bent met het bewerken van een foto of afbeelding kun je in The Gimp het beste dit formaat gaan gebruiken. Pas als een foto helemaal afgewerkt is, bewaar je de foto in een ander formaat.
Zacht Licht
Zacht licht is licht met een zachtere overgang van licht naar donker. Het verschil tussen de verlichte kant en donkere kant is veel minder duidelijk. Bewolkt weer, gefilterd licht door een laken en indirect flitslicht geven vaak zacht licht.
Zelfontspanner
De zelfontspanner geeft een kleine vertraging aan het afdrukken van de foto. Meestal is dit 10 seconden. Dit geeft je vaak de mogelijkheid om zelf ook op de foto te staan.
Zoomlens
Een zoomlens is een lens waarmee je de brandpuntsafstand kan veranderen. Daardoor krijg je een verschillende afbeeldingsgrootte op je film of sensor. Bij compactcamera's wordt vaak de zoomfactor weergeven als 3x of 5x. Bij spiegelreflexcamera's zie je de getallen van de brandpuntsafstand, bijvoorbeeld 17-55 of 24 - 105.